Z czego wykonuje się narzędzia nieiskrzące i dlaczego materiał ma znaczenie?

10 grudnia 2025 4 minuty
Z czego wykonuje się narzędzia nieiskrzące i dlaczego materiał ma znaczenie?

Praca w strefach zagrożonych wybuchem, przy instalacjach gazowych lub w otoczeniu łatwopalnych substancji wymaga szczególnej ostrożności. W takich warunkach nawet drobna iskra mechaniczna może stać się realnym źródłem inicjacji zapłonu. Właśnie dlatego narzędzia nieiskrzące z sklepu ECT Technik od lat stanowią standard w przemyśle chemicznym, petrochemicznym, energetycznym oraz w branżach związanych z magazynowaniem paliw i gazów technicznych. Ich skuteczność nie wynika wyłącznie z konstrukcji, lecz przede wszystkim z materiału użytego do produkcji.

Narzędzia nieiskrzące a fizyka - co decyduje o bezpieczeństwie?

Iskra powstaje najczęściej w wyniku uderzenia dwóch twardych metali, szczególnie wtedy, gdy zawierają żelazo. Podczas kontaktu dochodzi do odspajania drobnych cząstek o wysokiej temperaturze. Materiał, z którego wykonano narzędzie, ma więc bezpośredni wpływ na ryzyko pojawienia się iskry. Narzędzia nieiskrzące projektuje się tak, by w kontakcie z innymi powierzchniami nie generowały energii wystarczającej do zapłonu atmosfery wybuchowej. Osiąga się to poprzez zastosowanie stopów metali nieżelaznych o odpowiedniej strukturze i twardości.

Z jakich stopów powstają narzędzia nieiskrzące?

Najpowszechniej stosowanym materiałem jest stop miedzi z berylem, znany jako brąz berylowy. Charakteryzuje się dobrą wytrzymałością mechaniczną, odpornością na korozję oraz brakiem właściwości iskrzących. W zastosowaniach, gdzie istotna jest odporność chemiczna i brak reakcji z agresywnym środowiskiem, wykorzystuje się również mosiądz aluminiowy, określany często mianem brązu aluminium. Ten materiał sprawdza się w wilgotnych warunkach oraz w kontakcie z ropą, alkoholem lub gazami technicznymi.

Rzadziej spotykane, lecz nadal obecne na rynku narzędzia nieiskrzące, powstają ze stopów miedzi z niklem. Zapewniają one dobrą stabilność wymiarową przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka elektryzowania się powierzchni roboczej. Wybór konkretnego stopu zawsze powinien wynikać z analizy środowiska pracy, a nie jedynie z ceny narzędzia.

Dlaczego narzędzia nieiskrzące nie są wykonywane ze stali?

Stal, mimo wysokiej wytrzymałości i trwałości, zawiera żelazo, które odpowiada za zdolność do generowania gorących iskier przy udarze. Nawet niewielki kontakt stalowego klucza z inną metalową powierzchnią może w atmosferze wzbogaconej o pary paliwowe prowadzić do zapłonu. Narzędzia nieiskrzące celowo rezygnują z komponentów ferromagnetycznych, co dodatkowo eliminuje problem przyciągania opiłków metalowych w miejscach o podwyższonym zapyleniu.

Trwałość kontra bezpieczeństwo?

Częstym pytaniem jest kwestia żywotności takich narzędzi. Stopy miedzi są z reguły miększe od stali, co może prowadzić do szybszego zużycia krawędzi roboczych. To świadomy kompromis. W obszarach zagrożonych wybuchem bezpieczeństwo personelu i instalacji ma wyższy priorytet niż maksymalna odporność mechaniczna. Co istotne, nowoczesne narzędzia nieiskrzące dzięki odpowiedniej obróbce cieplnej osiągają parametry wystarczające do intensywnej pracy serwisowej i montażowej.

Czy każdy materiał nieiskrzący sprawdzi się w każdej branży?

Nie ma jednego uniwersalnego rozwiązania. Narzędzia nieiskrzące przeznaczone do stref ATEX w przemyśle chemicznym mogą różnić się składem materiałowym od tych stosowanych w górnictwie lub stoczniach. Znaczenie ma obecność wilgoci, substancji korozyjnych, a nawet wymogi higieniczne. Odpowiednio dobrany materiał wpływa nie tylko na brak iskier, lecz także na odporność chemiczną, komfort pracy oraz przewidywalność zużycia narzędzia w czasie.

Świadomy wybór materiału jest fundamentem skutecznej ochrony przeciwwybuchowej. Dlatego narzędzia nieiskrzące nie są jedynie alternatywą dla klasycznych rozwiązań, lecz specjalistycznym wyposażeniem, którego jakość zaczyna się na poziomie stopu metalu.

Sklep internetowy z elektronarzędziami ECT Technik

Adres:
ul. Puławska 280, 02-819 Warszawa

Telefon:
+48730353700

Strona WWW:
https://ecttechnik.pl/


MW

Magdalena Woźniak

Miłośniczka literatury i filmów oraz entuzjastka podróży.